च्यारिटी क्रिकेटले ल्याएको चेपाङ बालबालिकाको मुहारमा मुस्कान

२१ पटक पढिएको

चितवन । क्रिकेट केवल मैदानभित्रको प्रतिस्पर्धा मात्र होइन, यसले समाजलाई जोड्ने र मानवीय सेवाको माध्यम बन्ने सामर्थ्य पनि राख्छ। यही भावनालाई आत्मसात् गर्दै ल्होत्से क्रिकेट क्लबले सामाजिक सेवाको उद्देश्यसहित ड्रुइड्स क्रिकेट क्लबविरुद्ध विशेष च्यारिटी क्रिकेट खेल आयोजना गर्‍यो। खेलबाट संकलित सहयोग चितवनको इच्छाकामना गाउँपालिका–६ स्थित देवीभञ्ज्याङ राष्ट्रिय आधारभूत विद्यालयका चेपाङ समुदायका बालबालिकाको शिक्षामा खर्च गरिएको छ।

चेपाङ नेपालका सूचीकृत आदिवासी जनजातिमध्ये सामाजिक तथा आर्थिक रूपमा पछाडि परेको सीमान्तकृत समुदाय हो। परम्परागत रूपमा वन तथा पहाडी क्षेत्रमा बसोबास गर्दै आएका चेपाङ समुदायको जीवन लामो समयसम्म सिकार, वनजंगलबाट कन्दमूल तथा फलफूल संकलन र सामान्य खेतीमा निर्भर रहँदै आएको थियो। खेतीयोग्य जमिनको अभाव, दुर्गम भौगोलिक अवस्था र आधारभूत सेवामा सीमित पहुँचका कारण यो समुदाय अझै पनि गरिबी, बेरोजगारी र अवसरको अभावसँग संघर्ष गरिरहेको छ।

शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी, सुरक्षित आवास, यातायातलगायतका आधारभूत सेवामा पहुँच विस्तार हुँदै गए पनि चेपाङ समुदायका बालबालिकाका लागि गुणस्तरीय शिक्षा अझै चुनौतीपूर्ण विषय बनेको छ। आर्थिक अभावका कारण विद्यालय पोशाक, झोला, जुत्ता, पुस्तक तथा अन्य शैक्षिक सामग्री जुटाउनसमेत कठिन हुने अवस्था धेरै परिवारमा रहेको पाइन्छ।

यही समुदायका बालबालिकाको शिक्षाको महत्वपूर्ण केन्द्र हो—इच्छाकामना गाउँपालिका–६ को देवीभञ्ज्याङ राष्ट्रिय आधारभूत विद्यालय। विद्यालयमा अध्ययनरत अधिकांश विद्यार्थी चेपाङ समुदायका छन्। आर्थिक रूपमा विपन्न परिवारका बालबालिका ठूलो संख्यामा अध्ययनरत रहेको यस विद्यालयमा शैक्षिक सामग्री, पोषण, स्वास्थ्य, छात्रवृत्ति तथा अन्य आवश्यक सहयोगको खाँचो देखिन्छ।

विद्यालयको अवस्था नजिकबाट बुझ्ने अवसर पाउँदा अभावको वास्तविकता अझै मार्मिक देखियो। कतिपय बालबालिका आर्थिक अभावकै कारण विद्यालय पोशाकसमेत किन्न नसक्ने अवस्थामा छन्। कसैले घरमा उपलब्ध अभिभावकका पुराना कपडा लगाएर विद्यालय आउनुपर्ने बाध्यता छ। शरीरमा लगाउने कपडा, विद्यालय जाँदा बोक्ने झोला र खुट्टामा लगाउने जुत्तासमेत अभावमा रहेका बालबालिकालाई देख्दा मन भावुक हुन्छ। तर, अभावका बीच पनि उनीहरूमा देखिएको शिक्षाप्रतिको लगाव र विद्यालय जाने उत्साह भने प्रेरणादायी छ।

यही अवस्थालाई केही सहज बनाउने उद्देश्यले ल्होत्से क्रिकेट क्लबमार्फत बेलायतमा सहयोग संकलन गरिएको थियो। च्यारिटी क्रिकेट खेलमार्फत जुटाइएको सहयोग नेपाल पठाएर विद्यालयका बालबालिकाका लागि आवश्यक सामग्री उपलब्ध गराइएको हो। यस अभियानमा क्लबका खेलाडी, समर्थक, साथीभाइ, सहयोगदाता तथा क्रिकेट समुदायको उल्लेखनीय सहभागिता रह्यो। कसैले खेलमार्फत साथ दिए, कसैले आर्थिक सहयोग गरे भने कसैले आफ्नो समय, श्रम र हौसलामार्फत अभियानलाई सफल बनाए।

यस सामाजिक अभियानमा हाम्रो परिवार पनि सहभागी हुने अवसर पायो। विद्यालयमा आयोजित कार्यक्रममा बालबालिकाका लागि विद्यालय पोशाक, स्टेशनरी, शैक्षिक सामग्री तथा खेलकुद सामग्री हस्तान्तरण गर्न पाउँदा उनीहरूको मुहारमा देखिएको खुशी प्रत्यक्ष अनुभव गर्ने अवसर मिल्यो। सामग्री प्राप्त गरेपछि बालबालिकाको आँखामा देखिएको उत्साह र अनुहारमा देखिएको मुस्कानले सहयोग गर्ने सबैलाई थप ऊर्जा र आत्मसन्तुष्टि प्रदान गर्‍यो।
विद्यालयमा आयोजित कार्यक्रममा प्रधानाध्यापक ज्ञानु पाण्डे, शिक्षकहरू, विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष, वडा अध्यक्ष, इच्छाकामना गाउँपालिकाका उपाध्यक्ष, सामाजिक व्यक्तित्व, अभिभावक तथा विद्यार्थीहरूको सहभागिता थियो। कार्यक्रममा सामग्री हस्तान्तरण गर्दै गर्दा यो सहयोग मात्र नभई सीमान्तकृत समुदायका बालबालिकाको शिक्षामा हातेमालो गर्ने एउटा आत्मीय सामाजिक दायित्व पूरा गरेको अनुभूति भयो।
हामी विश्वास गर्छौँ—यस्ता सहयोगले विपन्न तथा सीमान्तकृत समुदायका बालबालिकालाई नियमित रूपमा विद्यालय आउन, आत्मविश्वासका साथ अध्ययन गर्न र शिक्षाको यात्रालाई निरन्तरता दिन केही सहज वातावरण निर्माण गर्न सक्छ। एउटा विद्यालय पोशाकले आत्मविश्वास बढाउन सक्छ, एउटा झोलाले विद्यालय जाने उत्साह जगाउन सक्छ र एउटा पुस्तकले भविष्यको बाटो देखाउन सक्छ।

त्यसैले सामाजिक सेवाका लागि गरिने सहयोगको आकारभन्दा त्यसले पार्ने प्रभाव महत्वपूर्ण हुन्छ। सानो सहयोगले पनि कसैको जीवनमा ठूलो परिवर्तन ल्याउन सक्छ। अझ बालबालिकाको शिक्षा र भविष्यमा गरिएको लगानीले एउटा पुस्तालाई मात्र होइन, समग्र समाजको भविष्यलाई उज्यालो बनाउन सक्छ।

यस अभियानका लागि बेलायतबाट सहयोग जुटाउने सम्पूर्ण ल्होत्से क्रिकेट क्लब परिवार, ड्रुइड्स क्रिकेट क्लब, खेलाडीहरू, सहयोगदाता, शुभेच्छुक तथा प्रेरणा र हौसला प्रदान गर्नुहुने सबै सहयोगी मनहरूप्रति हार्दिक धन्यवाद तथा आभार व्यक्त गर्दछु।

सीमान्तकृत समुदायका बालबालिकाको शिक्षामा राज्यको विशेष प्राथमिकतासँगै सामाजिक संघ–संस्था, निजी क्षेत्र, प्रवासी नेपाली र सहयोगी मनहरूको निरन्तर सहकार्य आवश्यक छ। अवसर पाएमा यी बालबालिकाले पनि आफ्नो प्रतिभा र क्षमता प्रदर्शन गर्दै समाज र राष्ट्रको समृद्धिमा योगदान दिन सक्छन्।सहयोग गरौँ, शिक्षा फैलाऔँ,
बालबालिकाको भविष्य उज्यालो बनाऔँ।