गुल्मीको खुदोमा तिहारको अर्सा

तिहारमा दिदी बहिनिले दाजु भाइलाई दिने अर्सा रोटी यो पर्वको एक मुख्य सगुन मानिन्छ।

अर्साको लागि प्रयोग गरिने मुख्य सामाग्री भनेको उखुको खुदो हो।

पश्चिम नेपालमा गुल्मीको खुदोलाई अर्सा रोटीको लागि लोकप्रिय खुदो मानिँदै आएको छ।

गुल्मी दिगामका नीलकण्ठ न्यौपानेले यस वर्ष करिब ५० लाख रुपैयाँको खुदो बिक्री गरिसकेका छन्।

मुख्य गरेर तिहारलाई लक्षित गरेर बजारमा ल्याइने खुदोको उत्पादन भने पुस देखि असार महिना सम्म गर्ने गरिन्छ।

फेरिएको प्रविधि

“पहिले पहिले गोरुलाई प्रयोग गरेर परम्परागत कोलमा उखु पेल्ने गरिन्थ्यो अहिले भने त्यो प्रचलन करिब हराई सकेको छ,” न्यौपाने भन्छन्।

उनले थपे, “अहिले मेसिन प्रयोग गर्दा दिनको ४० क्विन्टल सम्म उखु पेल्न सकिन्छ जबकि परम्परागत कोलबाट बडीमा १० क्विन्टल मात्र उखु पेल्न सकिन्थ्यो।”

न्यौपानेका अनुसार गुल्मीमा खुदो बनाउने काम करिब १७० वर्ष अगाडी देखि नै सुरु भएको मानिँदै आएको छ।